Huidige situatie in de Southern Cameroon

Een klein stukje geschiedenis

Kameroen’s geschiedenis is zeer sterk bepaald door kolonisatie. Oorspronkelijk bewoond door diverse etnische groepen, werd het in 1884 een Duitse kolonie. Na de Eerste Wereldoorlog werd het land in 1919 verdeeld tussen Frankrijk en Groot-Brittannië als mandaatgebieden.

Frans-Kameroen was het grootste deel, terwijl Brits-Kameroen een kleinere, langgerekte strook vormde. Deze opdeling legde de basis voor de huidige taal- en culturele verschillen. In de jaren ’50 groeide het nationalistische sentiment, leidend tot onrust en een gewapende strijd.

Frans-Kameroen werd onafhankelijk op 1 januari 1960. Een jaar later stemde Zuid-Brits-Kameroen voor aansluiting bij de Republiek Kameroen, terwijl Noord-Brits-Kameroen zich bij Nigeria voegde. Dit resulteerde op 1 oktober 1961 in de vorming van de Federale Republiek Kameroen, wat de basis legde voor het huidige land, in de vorm van tweetalige federale structuur die voormalige Britse Kameroeners zelfstandige bevoegdheid verleende over bepaalde kwesties en procedurele rechten, maar die later in 1972 werd ingetrokken. Deze regio’s hebben wel gedeeltelijke autonomie en de overheid is verplicht onderwijs en openbare instellingen toegankelijk te houden.

Protesten

Sinds 2016 heerst er echter onvrede onder leraren en advocaten uit het Engelse deel van de regio. Zij waren van mening dat de Franstalige regering de Engelstalige bevolking uitsluit van overheidsbanen en de Franse taal, het Franse rechtssysteem en het Franse onderwijssysteem probeerde op te leggen aan de Engelstalige provincies.

Als reactie hierop begonnen de advocaten en leraren te demonstreren. De regering sloeg hard terug. Dit leidde ertoe dat sommige burgers naar het Franstalige deel vluchtten en anderen de wapens opnamen.

Conflicten

Na meerdere massale protesten riepen separatisten eind 2017 de onafhankelijkheid uit van een nieuwe staat met de naam Ambazonia als reactie op jarenlange politieke en economische ongelijkheden tussen de Franstalige en Engelstalige delen van Kameroen. De separatistische groepen zoals de Ambazonia Defence Forces (ADF), voeren een gewapende strijd tegen de Kameroense regering. De regering onderdrukt de separatisten met geweld, wat leidt tot veel geweld tegen de burgerbevolking.

De regering heeft sindsdien gereageerd met willekeurige arrestaties, marteling van gevangenen, executies en vernietiging van dorpen, en probeert de onrust in te dammen met een avondklok en internetblokkade. Duizenden activisten zijn al gearresteerd en volgens de VN vielen er al meer dan 3.000 burgerdoden en sloegen meer dan een half miljoen mensen op de vlucht.

De aanvankelijk veelal vreedzame protestbeweging is inmiddels uitgegroeid tot gewapend verzet van verschillende separatistische groeperingen. Van de drie grote milities is de Ambazonia Defense Forces (ADF) met meer dan honderd aanhangers de grootste. Deze verzetsgroepen gebruiken tactieken zoals ontvoeringen, guerrilla-aanvallen op overheidsinstanties en veiligheidstroepen, het in brand steken van scholen en het bedreigen van burgers die zich verzetten tegen de afscheiding.

Crisis

Sindsdien is het in deze regio’s zeer onrustig gebleven. Het conflict heeft in de voorbije jaren diepe sporen achtergelaten bij de bevolking, ook op economisch vlak. De openbare dienstverlening ligt stil. Er zijn wel nog ziekenhuizen die functioneren maar voor de burgerbevolking is het moeilijk om de medische hulpposten te bereiken of te betalen.

De crisis heeft geleid tot een grote humanitaire crisis, met 6.000 doden, meer dan 1 miljoen ontheemden binnen Kameroen en 77.000 vluchtelingen in het buitenland volgens cijfers van de Human Rights Watch. De bevolking heeft te maken met voedselonzekerheid, een gebrek aan gezondheidszorg en andere noodzakelijke voorzieningen. 

De crisis in Kameroen is momenteel de meest verwaarloosde vluchtelingencrisis ter wereld, volgens een nieuw rapport van de Norwegian Refugee Council (NRC); afgezien van Afrikaanse media is er wereldwijd nauwelijks aandacht voor.

De crisis heeft een ontwikkelingsachterstand veroorzaakt in de getroffen regio’s, door ontheemding, slachtoffers, bedrijfs sluitingen en ontwikkelingsprojecten die zijn stopgezet volgens het West Africa Civil Society Institute. 

Kameroen kampt ook met andere problemen, zoals geweld door Boko Haram in het noorden, en de gevolgen van de ontheemdingen en vluchtelingen die vanuit de Centraal-Afrikaanse Republiek naar Kameroen komen. 

Behalve Kameroen zelf worden landen als Niger, Tsjaad en Kameroen daardoor met een eigen crisissituatie geconfronteerd. Er zijn daardoor enorm veel mensen op de vlucht geslagen, op zoek naar veiligheid, voedsel en water. De buurlanden die te hulp zijn geschoten, kunnen de toestroom van vluchtelingen vaak niet aan, waardoor de crisis toeneemt. De prijzen van het voedsel dat nog te koop is, stijgen snel, waardoor de eerste levensbehoeften voor velen onbetaalbaar zijn geworden.

Samenvattend

De Engelstalige crisis in Kameroen is een complex en ernstig conflict met verstrekkende gevolgen voor de bevolking. Het conflict is niet alleen een kwestie van gewelddadige strijd, maar ook een diepere crisis van ongelijkheid, politieke marginalisering en machteloosheid. Er is dringend behoefte aan een politieke oplossing en humanitaire hulp om de situatie te stabiliseren en de bevolking te helpen.